Een visie voor CEO’s en Raden van Bestuur – Door Ronald Wallenburg, Programmamanager, Ventus
Technologie is pas waardevol als mensen het omarmen
In het kort
Nieuwe technologie, zoals Digitale Transformatie, slimmer gebruik van data of kunstmatige intelligentie (AI), levert alleen resultaat op als medewerkers er ook echt mee gaan werken. Dat vraagt om verantwoord change management. En die begeleiding begint bij de top: bestuurders moeten de verandering zelf leiden.
Digitalisering is een belangrijke motor voor groei, vernieuwing en continuïteit. Denk aan Digitale Transformatie het moderniseren van bedrijfssoftware, het nemen van besluiten op basis van data en het inzetten van AI.
Toch loopt het vaak anders. Volgens onderzoek van McKinsey zegt 63% van de respondenten dat hun digitale transformatieprojecten niet opleveren wat ervan verwacht werd.
De oorzaak ligt zelden bij de technologie zelf. Meestal ligt het aan het verandervermogen van de organisatie, in hoeverre medewerkers, teams en leiders in staat zijn om anders te gaan werken.
Change management is de gestructureerde begeleiding van mensen bij verandering. Het is daarom geen uitvoerend onderwerp meer, maar een strategisch instrument voor het bestuur. Het bepaalt of technologie echt waarde oplevert.
“Technologie verandert de organisatie niet. Mensen doen dat.”
De bestuurlijke dimensie van verandering
Digitale transformatie is in de kern organisatieverandering. Zonder heldere visie, zichtbaar leiderschap en betrokkenheid van het bestuur blijft een project steken bij de technische oplevering. Het systeem staat er, maar er verandert niets blijvends.
Benchmarkonderzoek van Prosci (2023) laat zien hoeveel verschil goede begeleiding maakt: 88% van de projecten met ‘excellent’ change management haalt de doelstellingen. Dat is zeven keer vaker dan bij projecten met zwak change management.
Het verschil zit in leiderschap. Waar bestuurders richting geven, consequent communiceren en de veranderkracht van medewerkers stimuleren, sluiten strategie, technologie en gedrag op elkaar aan.
Zeven praktische succesprincipes voor digitale transformatie
- Een overtuigende en gedeelde ‘why’: iedereen begrijpt waarom de verandering nodig is;
- Duidelijk eigenaarschap vanuit de top: een bestuurder is zichtbaar verantwoordelijk voor het resultaat;
- Vroegtijdige betrokkenheid van stakeholders: medewerkers en andere betrokkenen denken vanaf het begin mee;
- Transparante communicatie over doelen en gevolgen, zodat niemand voor verrassingen komt te staan;
- Investeren in menselijk kapitaal: tijd, training en ruimte om te leren;
- Vertrouwen en voorbeeldgedrag in leiderschap: bestuurders doen zelf wat ze van anderen vragen;
- Actieve opvolging van adoptie en rendement: nagaan of mensen het nieuwe daadwerkelijk gebruiken en of het oplevert wat beloofd is.
Voor de Raad van Bestuur betekent dit: verandering is niet iets wat “onder” je gebeurt, maar iets wat je moet leiden, voorleven en bewaken.
“Leiderschap in verandering is geen optie meer, het is een voorwaarde voor succes.”
Vijf lessen voor bestuurders
- Maak change management onderdeel van bestuur en risicobeheer. Geef elke transformatie een duidelijke veranderaanpak met eigen doelen (KPI’s), zoals adoptiegraad (hoeveel mensen gebruiken het nieuwe systeem), gebruikerstevredenheid en het behalen van de beoogde baten. Laat het bestuur hier elk kwartaal over rapporteren;
- Leiderschap kun je niet delegeren. De toon en het tempo van de verandering worden bepaald door zichtbaar leiderschap van de top;
- Cultuur is de motor van verandering. Een cultuur van leren, vertrouwen en verantwoordelijkheid maakt verandering blijvend;
- Meet waardecreatie (outcome), niet alleen oplevering (output). Kijk naar adoptie, betrokkenheid en rendement, en niet alleen naar planning en budget;
- Zorg voor toezicht. Op digitale transformatie ontbreekt vaak toezicht. Zet daarom de transformatie en de verandering die daarbij hoort op de agenda van de Raad van Commissarissen.
De menselijke kant van digitale strategie
Digitale transformatie is geen IT-project, maar een leiderschapsopgave. In hoeverre mensen, teams en leiders met de verandering mee kunnen bewegen, bepaalt wat elke geïnvesteerde euro in digitalisering uiteindelijk oplevert.
Technologie creëert pas waarde wanneer mensen bereid zijn anders te werken. Change management is de brug tussen strategie en dagelijkse praktijk en daarmee een zaak voor bestuurders.
Zorg dat je digitale ambities door je mensen gedragen worden.
Je investeert in technologie. Maar wat hebben je mensen nodig om ermee te werken en resultaat te boeken? Bespreek met Ronald Wallenburg hoe je leiderschap, betrokkenheid en adoptie verankert in jouw digitale transformatie.
Ronald Wallenburg
Programma manager | Ventus Information Management
M: 06 10 90 28 93
E: r.wallenburg@ventus.nl
Bronnen
- Prosci, Best Practices in Change Management, 12e editie (2023), executive summary en onderzoeksblogs op prosci.com
- McKinsey, How the implementation of organizational change is evolving